System filozoficzny Tomasza jest dozwolone najkrócej scharakteryzować jak konsekwentne przystosowanie klasycznych poglądów Arystotelesa do treści zawartych wewnątrz teologicznej doktrynie chrześcijańskiej. Tym sposobem zostały wprowadzone do katolicyzmu pojęcia aktu także możności, formy plus materii, zasada przyczynowego powiązania zdarzeń, rozumienie poznania jak procesu receptywnego, plus uchwycenie dowodu. Według św. Tomasza nie jest wyraźnie znany umysłowi ludzkiemu ani Bóg, ani dusza, ani żadne prawdy ogólne. Człowiek rodzi się bez wiedzy również zdobywa ją zaledwie do wnętrza czasie życia. Tomasz uważał, że zaufanie również znajomość stanowią dubel różne dziedziny. Dziedzina wiedzy, do wnętrza przekonaniu Tomasza, była rozległa: intencjonalność poznaje nie zaledwie rzeczy materialne, toż ponadto Boga, Jego istnienie, Jego własności, Jego działanie. Istnieją jednakowoż prawdy na rzecz rozumu niedostępne, w charakterze Trójca św., wina pierworodny, Wcielenie, utworzenie świata wewnątrz czasie; są to prawdy wiary, które zaledwie odkrycie prawdopodobnie ludziom udostępnić. Niektóre prawdy przekraczają rozum, toż żadna mu się nie sprzeciwia. Nie prawdopodobnie egzystować sprzeczności wśród objawieniem oraz rozumem; podwójnej prawdy o tej samej rzeczy, jednej objawionej, natomiast drugiej wyprowadzonej wskroś świadomość (jak uczyli awerroiści) istnieć nie może, skoro wszelka prawda, zarówno objawiona jako również naturalna, pochodzi z jednego źródła: od czasu Boga. Prawda, jaką Król Niebios zsyła na drodze łaski, uzupełnia, atoli nie zmienia tej, którą udostępnia na drodze przyrodzonej.
Na tej podstawie powstała prosta pomysł rozgraniczenia filozofii oraz teologii, na jaką się dawniejsza scholastyka nie zdobyła. Teologię buduje się na podstawie objawienia, filozofię jeno na zasadach rozumu. Nawet jak traktują o tych samych sprawach, każda traktuje inaczej. Filozofia, o ile służy teologii, to zaledwie w środku tym sensie, że przygotowuje do wiary (preambula fidei), także że jej broni.
Arystotelesowską koncepcję bytu Tomasz wzbogaca o pomocniczy element. Jest zanim istnienie. Obok, uznanego na wskroś Arystotelesa, złożenia z materii, która jest możnością, także formy, która jest aktem, wewnątrz istnienie występuje do tej pory jedno złożenie o charakterze możnościowo-aktualnym, złożenie z istoty (essentia), która jest możnością, dodatkowo istnienia (existentia), które jest aktem. Istotą każdej rzeczy jest to, co wspólne jej gatunkowi również zawarte wewnątrz definicji. Istota Boga jest taka, że implikuje jego istnienie. Natomiast sens rzeczy stworzonych istnienia nie implikuje; z ich istoty nie wynika, że muszą istnieć. Rzeczy stworzone nie istnieją za sprawą swej "istocie", nic bardziej błędnego za sprawą jakiemuś innemu czynnikowi. W tym leży zasadnicza różność pośród Bogiem i stworzeniem. Król Niebios jest bytem koniecznym (musi istnieć, ponieważ to leży w środku jego istocie) dodatkowo niezależnym (istnieje z własnej natury), zaś tworzenie jest bytem przypadkowym również zależnym (bo egzystencja nie leży w środku Jego naturze). Stąd Pan Stworzenia jest bytem prostym, zaś utworzenie – złożonym, dlatego że składa się przynajmniej z formy oraz istnienia.
Istota substancji cielesnych jest złożona z formy także materii. Forma jest podstawą tego, co wewnątrz jednostkach jest gatunkowe, zaś sprawa tego, co indywidualnie różne; modła jest źródłem jedności wewnątrz substancjach, rzecz – mnogości. Jeśli zaś mnogości, to dodatkowo cielesności. Na tym polega zasadnicza różność pośród światem duchowym zaś cielesnym. Co cielesne, składa się z formy również materii, zaś co jest czysto duchowe, posiada zaledwie formę.
Istnienie Boga nie jest prawdą oczywistą (propositio per se nota), nie wymagającą dowodzenia. Potrzebny jest na rzecz niej dowód. Twierdząc tak, Tomasz stawał wewnątrz opozycji do panującego w środku scholastyce przekonania, zrywał z tezą obozu augustyńskiego, na rzecz którego Najwyższy był „jak w najwyższym stopniu współczesny w środku duszy ludzkiej”.
Istnienie Boga nie jest prawdą opartą na apriorycznym rozumowaniu; nie wynika ani z pojęcia prawdy, jako chciał Augustyn, ani z pojęcia doskonałego bytu, w charakterze chciał Anzelm. Zarówno w środku dowodzie Augustyna, w charakterze plus Anzelma, Tomasz widział błędy. Przyznawał, że gdybyśmy znali istotę Boga, to pojęlibyśmy od momentu razu, że istnieje. Nie pozostaje wtedy guzik innego, jako podeprzeć dowód istnienia Boga na doświadczeniu – pomimo że do wnętrza zanim jest wiadomy żywot zakończony plus niedoskonały, nadzwyczaj pochłonięty odkąd Boga; jednak jest to jedyna szlak komunikacyjny do upewnienia się o Jego istnieniu. Dowód istnienia Boga musi egzystować aposterioryczny, musi czerpać życie Boga nie z nieznanej nam Jego istoty, na to samo ze znanych nam Jego dzieł.
Za istnieniem Boga przemawia pięć argumentów, nazywanych drogami (łac. via – droga)
Dzięki przyjęciu koncepcji Arystotelesa, Tomasz uzyskuje filozoficzne fundamenty, tak aby pozbyć się wyobrażenie Platona, że ostatkiem sił psyche jest człowiekiem, tudzież zgromadzenie jest nie częścią, tylko narzędziem człowieka. Zdaniem Tomasza cielesność ponadto trzeba do natury człowieka. Dusza, będąca formą materii jest integralnie powiązana z ciałem, w ten sposób dalece, że wewnątrz sensie właściwym o ciele człowieka jest dozwolone przemawiać zaledwie wtedy, podczas gdy istota ludzka żyje, jak psyche organizuje materię; to psyche sprawia, że powstaje zgromadzenie człowieka, dodatkowo więc mylące jest mówienie o połączeniu duszy dodatkowo ciała, oraz powinno się poniekąd wygłaszać przemówienie o połączeniu duszy dodatkowo materii, którego "efektem" jest człowiek, wewnątrz tym jego ciało.
Tomasz stał na stanowisku receptywności poznania także łączności poznania wyższego z niższym, umysłowego ze zmysłowym. Władze poznawcze człowieka są czy też zmysłowe, czy też umysłowe. Władze wyższe posługują się niższymi, wtedy umysłowe zmysłowymi. Od władz niższych, zmysłowych, musi się też zaczynać sprawa sądowa poznania. W doczesnym życiu (secundum praesentis vitae statum) umysł, złączony z ciałem, nie prawdopodobnie się obejść bez pośrednictwa zmysłów; zmierza toż do umysłowego ujęcia rzeczy.
Tomasz traktował świadomość psychologicznie, w charakterze władzę duszy, i nie metafizycznie, w charakterze oddzielną substancję. Wraz z Arystotelesem dzielił świadomość na zapracowany oraz bierny. Właściwego aktu poznawczego dokonuje tylko myśl bierny. Ostatecznie wszelkie wiedza rozumowe, w ten sposób samo jako zmysłowe, jest receptywne.
Przedmioty materialne możemy dowiadywać się rozumem; za sprawą temu posiadamy o nich wiedzę ogólną oraz pewną. Poznanie rozumowe jest ciągle ogólne, w takim razie rozumowo poznajemy raptem gatunki, tudzież nie jednostki materialne. Własną duszę poznajemy ledwie pośrednio. Tomasz uważał, że dane są nam rzeczy zewnętrzne, natomiast nie przeżycia wewnętrzne. Twierdził, też, że poznajemy wyłącznie to, co rzeczywiste, tudzież nie to, co potencjalne. Bezpośrednio poznajemy wtedy zaledwie czynności duszy, zaś władze duszy dodatkowo samą duszę – zaledwie na drodze refleksji.
Tomiści podkreślają zasługi Tomasza do wnętrza kwestii poglądów na zagadnienie Boga. Arystoteles Boga określał jak żywot najwyższy, Tomasz zaś nie stawiał go do wnętrza hierarchii bytów, nic bardziej błędnego definiował w charakterze czyste istnienie, to znaczy Król Niebios w charakterze kanwa każdego bytu, i nie w charakterze jeden z bytów o najwyższych przymiotach.
W dziedzinie filozofii państwa głosił, że na czele państwa jest przemoc świecka również duchowna, twierdził też, że istnieje ustrój polityczny republiki plus monarchii. Najlepsza jest monarchia, jako że to kobieta troszczy się o lud, zaś królik musi strofować prawa bożego plus natury. Za tyrana uznawał tego, co nielegalnie zdobył władzę, wskroś uzurpację, symonię (kupienie urzędu).
W filozofii prawa głosił, że system prawny jest rozporządzeniem rozumu (a nie woli). Prawo musi dysponować trafny obiekt – dobro wspólne, które utożsamia się ze szczęściem. Prawo ustanawiają prawnie panujący. Musi ono egzystować promulgowane (ogłoszone). Prawo sprawiedliwe musi spełniać przynajmniej te kwartet warunki. Problematyka prawa obejmuje dwójka obszary: prawo-lex, dodatkowo prawo-ius. Tomasz wyróżnia czwórka zasadnicze typy prawa-lex: system prawny wieczne (lex aeterna), system prawny naturalne (lex naturalis), system prawny pozytywne zwane też prawem ludzkim (lex positiva seu humana) również system prawny Boże (lex divina). Prawo pozytywne obejmuje system prawny narodów (ius gentium) także system prawny poszczególnych państw (ius civile). Prawo Boże jest prawem objawionym również jak takie jest domeną teologii. Obejmuje system prawny Starego Testamentu (lex vetus) dodatkowo system prawny Nowego Testamentu (lex nova).